اطلاعاتی مفید درباره مصرف کود دی آمونیوم فسفات در کشاورزی

  • تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۰۲
  • بازدید : ۵۴
فسفر و ازت از عناصر غذایی ضروری برای رشد و توسعه گیاهان هستند و نقش موثری در متابولیسم گیاهان دارند . کمبود این عناصر عامل محدود کننده تولید و عملکرد مطلوب محصولات کشاورزی در اکثر اراضی کشاورزی ایران می باشد . تامین میزان کافی فسفر و ازت ، موجب رشد سریع ریشه و محصول می گردد . کود دی آمونیوم فسفات یکی از انواع کودهای فسفاته حاوی ازت است که به دلیل داشتن میزان کافی مواد مغذی (46 درصد پنتاکسید فسفر و 18 درصد نیتروژن) و جذب رطوبت پایین از جمله کودهای بسیار مرغوب و اثربخش به شمار می رود. این کود را می توان در هر مرحله از رشد گیاه استفاده نمود. این کود موجب بهبود رشد رویشی گیاه ، یکنواختی شکوفه ها و افزایش مقاومت گیاه در برابر سرما می گردد . هم چنین در افزایش تولید محصولات زراعی و باغی بسیار تاثیر گذار است . ازت موجود در این کود، اسیدیته مؤثر را در حد قابل قبول نگه می دارد و باعث افزایش و بهبود جذب سایر عناصر می گردد. ترکیبات موجود در این کود همچنین باعث افزایش کمی و کیفی محصولات و حاصلخیزی خاک می گردد. فسفر یکی از مهمترین عناصر موجود در این کود برای گیاهان است که موجب تشکیل گل و دانه، مقاومت گل بر روی گیاه و افزایش مقاومت گیاه در مقابل ریزش گل می شود. کود دی آمونیوم فسفات ، یکی از پرمصرف ترین کودهای شیمیایی فسفره در جهان است. کود دی آمونیوم فسفات معروف به DAP از دو ماده ساخته شده که هر کدام به تنهایی به عنوان کود مورد استفاده قرار می گیرند. این کود به دلیل داشتن مقادیر نسبتا بالای مواد مغذی و خواص فیزیکی عالی در بین کشاورزان بسیار محبوبیت دارد .کودهای فسفات آمونیوم برای اولین بار در دهه ۱۹۶۰ وارد بازار شدند و به سرعت جزء محبوب ترین محصولات شدند . این محصول در یک واکنش کنترل شده از ترکیب اسید فسفریک با آمونیاک تولید شده و پس از سرد شدن گرانوله می شود و غربال می گردد. DAP محصولی است که از حمل و نگهداری بسیار خوبی برخوردار است. و درجه استاندارد آن ۱۸-۴۶-۰ است.

ویژگیهای کود دی آمونیوم فسفات چیست ؟
کود DAP یا همان امونیوم فسفات منبع عالی فسفر P و نیتروژن N برای تغذیه گیاهان است. این کود بسیار محلول است بنابراین به سرعت در خاک حل می شود تا فسفات و آمونیوم موجود در گیاهان آزاد شود و در اختیار ریشه گیاهان قرار بگیرد. یک ویژگی قابل توجه DAP ، pH قلیایی آن است که در اطراف گرانول حل شده ایجاد می شود. از آنجا که با حل شدن گرانول های DAP ، آمونیوم آزاد می شود ، نهال ها و ریشه های گیاه نزدیک به آمونیاک فرار آسیب می بینند. این آسیب احتمالی معمولاً هنگامی اتفاق می افتد که PH خاک از ۷ بیشتر باشد ، شرایطی که اغلب در اطراف گرانول حل کننده DAP وجود دارد. برای جلوگیری از چنین خسارتی ، کشاورزان باید از قرار دادن غلظت زیاد DAP در نزدیکی بذرهای جوانه زده خودداری کنند.
آمونیوم موجود در DAP یک منبع N عالی است و به تدریج توسط باکتری های خاک به نیترات تبدیل می شود و در نتیجه PH خاک کاهش می یابد. بنابراین ، افزایش PH خاک در اطراف گرانول های DAP یک اثر موقتی است. این افزایش اولیه در pH خاک مجاورDAP می تواند بر واکنش های میکرو سایت فسفات و مواد آلی خاک تأثیر بگذارد .

کود دی آمونیوم فسفات چگونه تولید می شود ؟
جهت تولید یک تن کود DAP معمولا ۱.۵ تا ۲ تن سنگ فسفات ، ۰.۴ تن گوگرد (S) برای حل این سنگ و ۰.۲ تن آمونیاک نیاز است. هر گونه تغییر درعرضه یا قیمت هر یک از این ترکیبات اولیه بر قیمت DAP و در دسترس بودن آن تأثیر گذار است . DAP در بسیاری از نقاط جهان تولید می شود و ازجمله کودهای تجاری است که به صورت گسترده تولید و مصرف می گردد. محصول فوق دارای بیشترین استفاده به‌ عنوان کود شیمیایی فسفری در دنیا است و در انواع گوناگون مایع، گرانوله و خوراکی یافت می شود.

کاربردهای دی آمونیوم فسفات درکشاورزی چیست ؟
کود دی آمونیوم فسفات
و ترکیبات DAP در طیف وسیعی از محصولات زراعی با زمین وسیع ،غلات ، نیشکر ، مراتع ، چراگاه ، کشت محصولات علوفه ای و همچنین در محصولات باغی استفاده می شود. مانند سبزیجات و میوه ها .
این کود نقش موثری در بهبود عملکرد گیاهان ، از جمله رشد رویشی گیاه ، یکنواختی شکوفه ها ، افزایش مقاومت گیاهان در برابرسرما و افزایش تولید در محصولات زراعی و باغی دارد و در هر مرحله از رشد گیاهان می تواند مورد استفاده قرار بگیرد.
ازت موجود در این کود باعث می شود اسیدیته خاک در حد نرمال باقی بماند و این امر موجب افزایش و بهبود جذب سایر عناصر مفید در گیاه می گردد .

مزایای دی آمونیوم فسفات و تاثیر ان بر گیاهان :
از مزایای مهم دی آمونیوم فسفات ، پایداری ازت موجود در آن است که این امر باعث جذب تدریجی ازت توسط گیاه می شود و در نتیجه موجب افزایش عملکرد گیاهان ، سرسبزی دائمی و زودرسی محصول می گردد . هم چنین مصرف DAP باعث فعال شدن میکروارگانیسم های خاک می شود که به هیدرولیز عناصر و آماده سازی آن برای گیاهان کمک می کند .
نیتروژن و فسفر دو ماده بسیار ضروری برای گیاه به شمار می روند. فسفر یکی از عناصر ضروری مورد نیاز گیاه است که تقریبا در آب بدون حرکت است در نتیجه مشکلات شسته شدن با آب را ندارد . گیاهان برای جذب فسفر نیاز به ریشه ای سالم دارند که البته pH خاک و فعالیت بیولوژیکی خاک نیز بر جذب این عنصر تاثیردارد . تأمین میزان کافی فسفر برای رشد و نمو مطلوب گیاهان ضرورت دارد چرا که این عنصر در هر سلول گیاهی زنده ای یافت می شود. فسفر جذب شده در گیاه برای چرخه انتقال انرژی، فتوسنتز ، تبدیل قند و نشاسته ، حرکت مواد مغذی در گیاه و انتقال ژنتیک گیاهی مورد نیاز است. کمبود فسفر در گیاهان باعث کاهش در گسترش برگها ، کوچکی سطح برگها و همچنین کاهش تعداد برگها می شود و نسبت رشد شاخه ها از رشد ریشه بیشتر می شود. همچنین کاهش فسفر باعث کاهش رشد ریشه و در نتیجه جذب کمتر آب و مواد مغذی می شود که بر رشد کلی گیاه تاثیر منفی می گذارد.

مصارف غیرکشاورزی دی امونیوم فسفات چیست ؟
DAP به عنوان عامل بازدارنده آتش عمل می کند. این ماده دمای احتراق مواد را کاهش می دهد. به عنوان مثال ، می توان مخلوطی از DAP و سایر مواد را قبل از آتش سوزی پخش کرد تا از سوختن جنگل جلوگیری کند. پس از آنکه خطر آتش سوزی از بین رفت ، به یک منبع غذایی تبدیل می شود. دی آمونیوم فسفات بزرگترین جزء برخی از محصولات معروف آتش نشانی تجاری است.
از DAP در فرآیندهای مختلف صنعتی مانند اتمام فلز استفاده می شود.
به عنوان شار برای لحیم کاری قلع ، مس ، روی و برنج کاربرد دارد.
برای کنترل رسوب رنگهای کلوئیدی محلول در قلیایی و محلول در اسید روی پشم مفید است.
استفاده از ان به ‌عنوان بازدارنده آتش در مواد ساختمان‌ های چوبی ، تولیدات کاغذ و پارچه .
هم چنین برای تأمین تخمیر مخمر و تولید شیر پنیر بکار می رود.
در تولید مکمل‌ های غذایی برای حیوانات نقش به سزایی دارد. به دلیل افزایش خواص محصولات غذایی برای حیوانات از این ماده به عنوان یک افزودنی خوراکی استفاده می شود .
این ماده به طور گسترده به عنوان یک عامل تخمیر و تقویت کننده مواد غذایی در صنایع غذایی مورد استفاده قرار می گیرد.
در تولید مواد غذایی مانند تولید کالاهای پخته شده در جهت بهبود بافت محصولات غذایی مورد استفاده قرار می گیرد. گرید خوراکی این ماده E342 می باشد. این ماده موجب بالا رفتن ارزش غذایی و بهبود کیفیت محصولات می شود.

زمان ونحوه مصرف کود دی آمونیوم فسفات :
باید توجه داشت در صورتی که به میزان کافی DAP استفاده نشود ریشه ی گیاه ضعیف می شود ، گیاه کوچک خواهد ماند و برگ ها به صورت سبز تیره و یا بنفش خواهند بود ودر کل بازدهی گیاه کاهش می یابد .
اگر این کود را زودتر از موعد ( قبل از کشت یا همزمان با کاشت بذر) به خاک اعمال کنید، فسفر موجود با آهک و سایر عناصر مخلوط شده و اثر پذیری آن کاهش می یابد . چنانچه بعد از کاشت بکار برده شود ، روی سطح گیاه باقی مانده و هیچ گونه ارزشی برای گیاه نخواهد داشت .

چرا گیاهان به نیتروژن نیاز دارند؟
یک گیاه سالم به طور معمول حدود 3 الی 4 درصد نیتروژن در بافت های خود دارد. این غلظت در مقایسه با سایر مواد مغذی بالاتراست . هیدروژن، اکسیژن و کربن عناصری هستند که نقش چندانی در باروری خاک ندارند اما تنها عناصری هستند که در غلظت های بالا تر یافت می شوند . ازت یا همان نیتروژن به دلیل آنکه عنصر اصلی تشکیل دهنده ی کلروفیل مورد استفاده در فتوسنتز گیاهان می باشد از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
علاوه بر این نیتروژن عنصر اصلی تشکیل دهنده ی آمینو اسید ها است که در ساخت پروتئبن گیاهان نقش دارد . بدون پروتئین گیاهان پژمرده می شوند و می میرند. بعضی از پروتئین ها به عنوان واحد های ساختاری در سلول های گیاهی عمل می کنند و برخی دیگر نقش آنزیم دارند ، بسیاری از واکنش های بیوشیمیایی گیاه با کمک این ماده امکان پذیر است .
علاوه بر این ، نیتروژن عنصر مهمی از ترکیبات انتقال دهنده ی انرژی (مانند ATP) و اسیدهای نوکلئیک مانند DNA است. با توجه به نقش این ماده در DNA این عنصر نقش ویژه ای در رشد و تکامل گیاهان دارد.

علائم کمبود فسفر در گیاهان چیست ؟
کمبود فسفر ابتدا باعث می شود که گیاه به رنگ سبز تیره در اید . نوع دیگری از سبز تیره (آبی / سبز) که در صورت کمبود پتاسیم ظاهر می شود. هم چنین رشد قد و رشد شاخه های جانبی گیاه مهار می شود.
پس از 2 تا 3 هفته ، لکه های نکروز بنفش / سیاه تیره ، بر روی برگهای قدیمی گیاه ظاهر می شود و باعث می شود برگها ناقص باشند. سپس نکروزهای بنفش / سیاه به ساقه برگ گسترش می یابد. گیاه به طور کامل گل می دهد ، اما عملکرد حداقلی دارد.

دلایل کمبود فسفردر گیاهان چیست ؟
محیط در حال رشد دارای pH بسیار بالا (بالاتر از pH 7) است. در چنین مواردی به دلیل اینکه ترکیبات فسفر نامحلول ایجاد می شوند ، گیاه قادر به جذب آن نیست .
هم چنین اگر pH خاک خیلی اسیدی باشد، از دسترس گیاه خارج می شود.
غلظت بالای آهن و روی در خاک مانع از جذب این عنصر توسط گیاه می شود.
اگز فسفر در خاک تثبیت شده باشد دیگر نمی تواند جذب گیاه شود.
بنابراین جهت رفع کمبود فسفر در گیاهان از فسفاتهای معدنی (کودهای فسفاته) استفاده می کنند ، زیرا این مواد به راحتی قابل جذب هستند. توجه داشته باشید همیشه این کودها را با خاک مخلوط نمایید.

نحوه ذخیره سازی کود دی آمونیوم فسفات چگونه است ؟
دی آمونیوم فسفات را باید در جای خشک و بدون رطوبت ذخیره سازی کنید. این ماده هم در انبار و هم در مزرعه تمایل به جذب رطوبت دارد ، بنابراین ذخیره سازی ان به صورت پشته های انبوه که با پوشش ضد آب به خوبی محافظت شود مناسب است. توجه داشته باشید که استفاده از وسایل نقلیه می تواند به کود صدمه وارد کند .
این کود باید حداکثر ۲۰ کیلوگرم در هکتار برای بذر غلات استفاده شود. هنگام استفاده از DAP ، کود باید ۵ سانتی متر از بذر فاصله داشته باشد. مصرف این کود برای محصولاتی مانند کلزا که به گوگرد زیادی نیاز دارند توصیه نمی شود ، مگر اینکه با سولفات آمونیاک مخلوط شود. این کود را نباید در سیلو ذخیره کرد. ذخیره سازی در یک سوله فله روش ذخیره ترجیحی است. پوشاندن با محافظ ممکن است هرگونه جذب هوای مرطوب را کاهش دهد. هم چنین استفاده از دستگاه شارژر ممکن است به کود آسیب برساند و هر گونه مشکل در کار با آن را افزایش دهد.

دیدگاه ها


اگر تصویر خوانا نیست اینجا کلیک کنید

همزمان با تأیید انتشار دیدگاه من، به من اطلاع داده شود.
* دیدگاه هایی كه حاوي توهين است، منتشر نمی شود.
* لطفا از نوشتن دیدگاه های خود به صورت حروف لاتين (فينگليش) خودداري نماييد.